विकृतीभूषण

झालेत बहू होतील बहू
यासम बेशरम दुसरा नाही
बिलंदरीही लाजली जनहो
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!

शाहिरी न रचता शाहीर झाला
जिजाऊ बदनामीपायी देह झिजविला
दहशतवादीही पडलेत फिके
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!

शिवइतिहासाच्या ब्राम्हणीकरणातून
उध्वस्त केली भारतीय बंधुता
मानवी बॉम्बही शहारले जगी
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!

काय साधले? साधणार आहेत!
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!
तरुणाईचे तारुण्य करपले
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!

महाराष्ट्राची अस्मिता काळवंडली आज
विकृतीभूषणाच्या सन्मानाने!
उपाय शिवजनहो एकच आता
उजळूया महाराष्ट्र लोकभूषणाने….

-पुरुषोत्तम खेडेकर
जिजाऊनगर (पुणे)

पुरंदरे यांना महाराष्ट्र भूषण का देऊ नये?

महाराष्ट्र सरकारने बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे यांना महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार जाहीर केला आहे. या पुरस्काराला महाराष्ट्रातील शिवप्रेमी संघटनांनी विरोध केला आहे. पुरंदरे यांना पुरस्कार देण्यात येऊ नये यासाठी विविध बहुजन संघटना एकवटल्या असून त्यांनी छत्रपति शिवाजी बदनामी विरोधी कृती समिती स्थापन केली आहे. या विरोधामागची कारणे स्पष्ट करणारा इतिहास संशोधक श्रीमंत कोकाटे यांचा लेख.

Why Purandare Should Not Be Given Maharashtra Bhushan?

होय! सगळे ब्राम्हण वाईट नसतात..

फुले-शाहू-आंबेडकरी चळवळीत काम करणार्‍या प्रत्येक कार्यकर्त्याला त्यांच्या समता, बंधुता व न्याय या तत्वांचा प्रचार प्रसार करताना या समाजातील प्रत्येक विषमतावादी गोष्टीवर प्रहार करावा लागतोच. आणि पर्यायाने तो इथल्या ब्राम्हणवादी व्यवस्थेवर असतो. तेंव्हा त्यांचे मित्र. स्नेही, त्यांच्या जीवनात आलेल्या एखाद्या ब्राम्हणाचे उदाहरण देऊन त्या कार्यकर्त्याला म्हणतात कि सगळेच ब्राम्हण वाईट नसतात काही चांगले पण असतात. अशा वेळी बर्‍याच कार्यकर्त्यांकडे याचे उत्तर नसते. ते काहीतरी सांगून वेळ मारून नेतात.

वादासाठी मान्य करू कि सगळे ब्राम्हण वाईट नसतात, पण त्या चांगल्या ब्राम्हणांनी वाईट ब्राम्हणांचा कधी साधा निषेध केल्याचे ऐकिवात नाही. जेंव्हा एखाद्या ब्राम्हणाची हरामखोरी उघडकीस आणून त्याच्या विरोधात काहीतरी करण्याची निर्णायक वेळ येते त्यावेळी सगळेच्या सगळे चांगले ब्राम्हण त्या वाईट ब्राम्हणाची बाजू घेतात. उदा. बाबा पुरंदरे ह्या ब्राम्हणाने शिवचरित्रात केलेली भेसळ जगजाहीर आहे, पण सगळे भट त्याला शिवशाहीर म्हणून त्याचा उदोउदो करतात. (त्याने आयुष्यात एकही पोवाडा लिहिला नाही तरी!)

एकाही चांगल्या ब्राम्हणाने जेम्स लेनला मदत करणार्‍या ब्राम्हणांना शिक्षा व्हावी म्हणून एक ओळ एखाद्या वृत्तपत्रात लिहिल्याचे ऐकिवात नाही. उलट अनंत देशपांडे नावाच्या भटाने सामना दैनिकात लेख लिहून एक उत्कृष्ट पुस्तक अशी भलावण केली होती. आणि बाबा पुरंदरे नावाच्या जगातील सगळ्यात मोठया शिवद्रोह्याने सोलापुरातील जनता बँकेच्या व्याख्यानमालेत त्या पुस्तकाचे “वाचनीय पुस्तक” म्हणून कौतुक केले होते. सगळे ब्राम्हण मुस्लिमांच्या विरोधात प्रचार करताना सवाल करतात कि “सगळे मुस्लीम दहशतवादी नसतात, पण सगळे दहशतवादी मुस्लीम कसे?” आणि अशा प्रचाराला आमचे भोळेभाबडे बहुजन बळी पडतात. त्याच धर्तीवर माझा सवाल आहे-

सगळे ब्राम्हण शिवद्रोही नसतात, पण सगळे शिवद्रोही ब्राम्हण कसे?

इस्लाम हा समतावादी धर्म असल्यामुळे आणि भारतात बर्‍याच शुद्रातीशुद्रांनी वैदिक ब्राम्हणी धर्माला कंटाळून इस्लामचा स्वीकार केल्यामुळे ब्राम्हण इस्लामचा द्वेष करतात. भारतातील मुस्लिमांना खरा विरोध ब्राम्हणांचा होता व अजूनही ब्राम्हण मुस्लिमांचा द्वेष करतात. या देशातील झालेले बॉम्बस्फोट भटांनी केले होते व असिमानंद याने दिलेल्या कबुलीजबाबात हे स्पष्ट झाले आहे. पांडे, पुरोहित, साध्वी प्रज्ञासिंग या ब्राम्हणी दहशतवाद्यांचे समर्थन सगळे ब्राम्हण करतात. आणि न्यायालयात त्यांच्यावर फुले उधळतात.

ब्राम्हण सरळ सरळ मुस्लिमांचा विरोध करू शकत नाही, कारण मुस्लीम त्यांना भारी पडतील. म्हणून भट मराठयांना मुसलमानांच्या विरोधात भडकवतात. एका ब्राम्हणाने फेसबुकवर बॉम्बस्फोट केल्याची व बाबरी पडल्याची कबुली दिली आहे किती चांगले ब्राम्हण याचा विरोध करतात बघू. आता पर्यंतचा इतिहास आहे, ब्राम्हण त्यांचे मार्ग बदलतात पण ध्येय कधीच बदलत नाही आणि त्यांचे अंतिम ध्येय आहे बहुजनांना गुलाम ठेवणे.

Bramhani Terrorism

आजही या देशातील सगळे ब्राम्हण या देशातील लोकशाही व्यवस्था नष्ट करून इथे हुकुमशाही आणण्याच्या प्रयत्नात आहेत. त्यासाठी अण्णा हजारे या बहुजन मुखवट्याचा वापर सुरु आहे. भटी माध्यमे असा प्रचार करतात कि या देशातील एकूण-एक राजकारणी भ्रष्ट आहेत. त्यांची तिथे राहण्याची लायकी नाही वगैरे. आता पर्यंत राजा हा एखाद्या महाराणीच्या पोटी जन्माला येत होता पण आता तो मतपेटीद्वारे जन्माला येतो आणि तो जर नालायक निघाला तर ५ वर्षांनी त्याला घरी बसवता येते हि ताकद लोकशाही व्यवस्थेची आहे.

पण भटांच्या डोळ्यात हे खुपत आहे. आणि म्हणून जाणीवपूर्वक ते लोकपालच्या निमित्ताने लोकशाही व्यवस्थेवरचा जनतेचा विश्वास उठेल असा प्रचार करत आहेत. मुळात लोकपाल नसतानाही भ्रष्ट लोक जेलमध्ये गेलेले आहेत. मग स्वतंत्र कायद्याची गरज काय? लोकपालची यंत्रणा उभी करण्यासाठी व चालवण्यासाठी ८०,००० कोटी रुपये खर्च दरवर्षी येणार आहे. तो कुठून येणार? पण अशा गोष्टींची चर्चा ब्राम्हणी प्रसारमाध्यमे कधीही करणार नाहीत. या देशातील सगळी ब्राम्हणी यंत्रणा ते त्यांच्या व्यवस्थेच्या समर्थनात, बहुजनांना गुलाम करून ठेवण्यासाठी वापरतात.

आमचा बहुजन समाज हा हजारो जातींमध्ये विभागून ब्राम्हणांनी त्यांची पोळी भाजून घेतली आहे. ब्राम्हण हा सर्व जगात ब्राम्हणच असतो. पण बहुजन कधी माळी, कधी मराठा, कधी धनगर, कधी चांभार असतो. काश्मीरच्या ब्राम्हण शिंकला कि कन्याकुमारीचा ब्राम्हण नाक पुसतो. एवढी एकसंध आणि क्रूर जमात अख्या जगात सापडणार नाही. म्हणून माझ्या बहुजन मित्रांनो ब्राम्हण कधीही चांगला किंवा वाईट नसतो, तो केवळ आणि केवळ ब्राम्हणच असतो.

ग्रामीण भागात एक म्हण आहे साप म्हणू नये धाकला आणि बामन म्हणू नये आपला! पण वैज्ञानिक आधारावर साप शेतकर्‍यांचा मित्र सिद्ध झालेला आहे जो उंदीर, घुशी इत्यादी उपद्रवी प्राणी खातो. म्हणून आता सुधारित म्हण ध्यानात ठेवा..

एकवेळ साप म्हणावा धाकला, पण बामन म्हणू नये आपला!

खबरदार! भटांच्या चाट्यांनो..

शिवश्री गजानन इंगोले लिखित “खबरदार! भटांच्या चाट्यांनो..” हे पुस्तक १९ फेब्रुवारी २०११ रोजी प्रकाशित झाले. आतापर्यंत या पुस्तकाच्या हजारो प्रती विकल्या गेल्या आहेत. तेव्हा पुढच्या पुस्तकाच्या निमिताने हे पुस्तक पहिल्यांदाच सर्वांसाठी खुले केले आहे. या पुस्तकात ब्राम्हणांचा, ब्राम्हणी प्रवृत्तीचा, भटी षडयंत्राचा, ब्राम्हणी दलालीचा चांगलाच समाचार घेतला आहे. एखाद्या डॉक्टरकडे एखादा रोगी गेला आणि त्याचा रोग जर साधा असेल तर डॉक्टर गोळ्या देतो. परंतु रोग जर गंभीर स्वरूपाचा असेल तर इंजेक्शन द्यावे लागते. प्रसंगी चिरफाड ही करावी लागते, म्हणजेच शस्त्रक्रिया करावी लागते. आपल्या समाजाला ब्राम्हणांचा रोग लागला आहे आणि तो इतका गंभीर आहे की अशा वेळी किरकोळ उपाय करून भागणार नाही तर ब्राम्हणांची चिरफाडच करावी लागेल. या पुस्तकातील विचार काहींना आवडतील तर काहीना झोंबतील तेव्हा तुमची प्रतिक्रिया लेखकाला त्यांच्या वैयक्तिक मोबाईल वर फोन करून कळवा किवा ई-मेल करून कळवा.

मोबाईल नं. 9975 37 4556
ई-मेल: sadhanagajanan(at)gmail.com

पुस्तक इथे वाचा : खबरदार भटांच्या चाट्यांनो! Ebook

संभाजी ब्रिगेड आणि हरी नरके

सध्या महाराष्ट्रामध्ये संभाजी ब्रिगेडला “लक्ष्य” बनवून धुळवड खेळणे चालू आहे. आणि या धुळवडीत चांगले चांगले विचारवंतही (!) आपले हात रंगवत आहेत. मूळ विषय सुरु झाला तो दादू कोंडदेव याचा पुतळा जिजापूर (पुणे) येथील लाल महालातून काढला म्हणून. हे इतिहासाचे शुद्धीकरण होते हे जवळपास सगळ्यांना मान्य आहे. पण काही विशिष्ट लोकांनी दादूचा पुतळा काढला म्हणून आरोळ्या मारणे सुरु केले आहे. नवीन हाती आलेल्या पुराव्यांवरून इतिहासाची पुनर्रचना आणि पुनर्मांडणी होणे गरजेचे असते. आणि तो इतिहास जतन करण्याच्या प्रक्रियेचा एक भाग आहे.

ह्या सगळ्या गोष्टीची सुरुवात झाली ती संभाजी ब्रिगेड व भारत मुक्ती मोर्चाच्या संघर्ष मेळाव्यापासून, हा मेळावा दादूचा पुतळा हटवण्यात यावा यासाठी घेण्यात आला होता. दादू कोंडदेव हा शिवरायांचा गुरु नसताना गुरु म्हणून बहुजनांच्या मनावर ठसवला गेला. आणि जेम्स लेन प्रकरणानंतर दादू गुरु म्हणून थोपवण्यामागे ब्राम्हणांची काय चाल होती ती समोर आली. जेम्स लेनने तसे विकृत लिखाण केल्यानंतर दादू कोण हा प्रश्न सगळ्यांना पडणे साहजिक आहे. त्यामुळे बहुजन इतिहासकारांनी ऐतिहासिक साधनांचा पुनराभ्यास करून दादू हा गुरु नव्हता याचे ठोस पुरावे शोधून काढले. त्यामुळे दादूची गच्छंती झाली. आणि ती होणे इतिहासाच्या तटस्थ मांडणीच्या दृष्टीने खूप महत्वाचे होते.

सगळ्यात महत्वाची आरोळी हि मा.हरी नरके यांची होती. त्यांची वेगळी ओळख करून देण्याची गरज नाही असे मला वाटते. नरके साहेबांनी उपस्थित केलेले मुद्दे आमच्या दृष्टीने महत्वाचे नाहीत पण त्यांनी उपस्थित केलेत म्हणून त्याला उत्तर द्यावेसे वाटले. नरके साहेब म्हणतात कि ब्राम्हण आणि क्षत्रिय यांच्या युतीत नेहमी दलित-ओबीसींचा बळी गेलेला आहे. नरकेंसारख्या एका विद्वानाने असला पोरकट मुद्दा उपस्थित करावा याचे आश्चर्य वाटते. नरकेंना बहुधा माहित नसावे कि बहुतांश ओबीसी सुद्धा स्वतःला क्षत्रिय समजतात. ते समजतात यासाठी म्हटलो कारण ब्राम्हणी धर्मानुसार कलियुगात क्षत्रिय उरलेले नाहीत. आणि छ.शिवाजी महाराज तसेच राजर्षी छ.शाहू महाराज यांना सुद्धा ब्राम्हणांनी शुद्र म्हटले होते. खुद्द महात्मा फुले शिवरायांवर लिहिलेल्या पोवाड्यात याचा उल्लेख केलेला आहे.

मग श्रीमान नरके कोणत्या आधारावर मराठयांना क्षत्रिय ठरवू इच्छितात? आणि मराठा सेवा संघाचीही कधी अशी भूमिका नाही कि मराठे क्षत्रिय आहेत. (वाचा: ब्राम्हणी धर्मानुसार मराठे शूद्रच! ले- प्रवीणदादा गायकवाड) कळीचा मुद्दा हा आहे कि मराठे विचार करू लागलेत. मराठयांनी डोळे झाकून ब्राम्हणांना साथ दिली कि ते चांगले, आणि स्वतःचे डोके वापरून काही केले तर ते जातीयवादी? संभाजी ब्रिगेडने ब्राम्हणांची हरामखोरी जगजाहीर केली म्हणून नरके यांच्या पोटात का दुखावे? दादू हा गुरु नाही हे खुद्द जोतिबांनी पोवाड्यातून सुचवले आहे, नरके त्यांना नाकारू इच्छितात का? समितीत घेतलेल्या लोकांचे जातीय विश्लेषण नरकेंना का करावेसे वाटले? जयसिंगराव पवारांचे, सदानंद मोरे सरांचे इतिहासाच्या क्षेत्रातील योगदान नाकारणार का?

छ.शिवराय हे काही कुठल्या संघटनेची किंवा समुदायाची खाजगी मालमत्ता नाही आहेत कि त्यांच्यावर कुणाच्या वर्चस्वाचा प्रश्न येईल. नरकेंनी यासाठी व्यथित होण्याचे कारण नाही. जेम्स लेन प्रकरणी फक्त महाराष्ट्रात किंवा भारतात बंदी घालून प्रश्न सुटणार नव्हता कारण ते पुस्तक जगात इतरत्र मिळू शकले असते. म्हणून संभाजी ब्रिगेडची अशी मागणी होती आणि आहे कि केंद्र शासनाने यात हस्तक्षेप करून लेनच्या विरोधात आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात खटला भरावा. आणि सरकार सुद्धा भटांचे बटिक आहे. प्रशासनातील ब्राम्हणांनी मुद्दाम अध्यादेशात लूप होल्स ठेवले. जेणेकरून कोर्टात बंदी टिकू नये. आणि या पुस्तकाला मदत करणार्‍या भटांविषयी ज्येष्ठ पत्रकार ज्ञानेश महाराव यांनी अतिशय मुद्देसूद लिखाण केलेले आहे. ते पुढील लिंक वरती उपलब्ध आहे.

१) विदेशी पुस्तक, देशी मस्तक – भाग १
२) विदेशी पुस्तक, देशी मस्तक – भाग २

पुरंदरेची बाजू घेण्याआधी नरकेंनी लक्षात घ्यावे कि पुरंदरेने सोलापूर येथे जनता बँकेच्या व्याख्यानमालेत लेनचे तोंड फाटेस्तोवर कौतुक केले होते. लेनचे आणखी कोणाचेही आभार मानलेले असू देत पण त्यामुळे त्याला शिवरायांच्या बदनामीचे लायसन्स देणार का? आणि ज्या लोकांचे आभार मानलेत त्यापैकी किती लोकांनी ते पुस्तक वाचले याची जरा चौकशी करावी. त्याव्यतिरिक्त मंजुळ नावाच्या भांडारकर मधील लायब्रेरीयनचे “भारत देशीचे विदेशी विद्वान” हे पुस्तक वाचावे ज्यात ते म्हणतात कि “लेन आमच्या घरातल्या व्यक्ती सारखाच होता.”

आणि नरके ज्या गोष्टीमुळे चिडलेत, तो म्हणजे २४ ऑक्टोंबर च्या मेळाव्यातील ठराव, तर त्या ठरावात असे म्हटले होते कि “भांडारकर संस्थेने लेनला मदत केली म्हणून अश्या शिवद्रोही संस्थेत आपण काम करू नये, व नैतिकतेच्या आधारावर राजीनामा द्यावा.” मग यात काय चुकीचे आहे. नैतिकतेच्या आधारावर ठराव द्या अशी मागणी केली होती, बळजबरी केली नाही. आणि फक्त नरकेंनीच यावर प्रतिक्रिया का दिली, आ.ह.साळुंखे सरांचे पण यात नाव होते. मग नरके साहेबच का पेटून थेट ब्राम्हणी छावणीत सामील झाले? तुमचा जर ठरावाला विरोध होता तर तो नोंदवायचा होता, थेट ब्राम्हणांच्या कंपूत प्रवेश म्हणजे फुले-शाहू-आंबेडकर यांच्या विचारांशी प्रतारणा नाही का? तुम्ही तो पेपर वाचता, मागणी केली हे सुद्धा माहित आहे मग वेगळे सांगण्याची अपेक्षा का बाळगावी? ज्या संस्थेने शिवरायांची बदनामी केली त्या संस्थेचा राजीनामा द्या म्हणून कुणी सांगण्याची गरज का पडावी? तुम्ही आपणहून राजीनामा का दिला नाही?

कोल्हापूर आणि सातारा दरबारने पुणे मनपाला पत्र लिहून नंतर पुतळा हटवण्याची मागणी केली होती, हे तुम्हाला माहित नाही कि मुद्दाम सांगायचे नाही. जर भटांनी भल्याभल्या इतिहासकारांना अंधारात ठेवले, तर राजघराण्याला चुकीची माहिती पुरवणे काय अवघड आहे? आणि संभाजी ब्रिगेडने कधीही असे म्हटलेले नाही कि भांडारकरांनी हि माहिती पुरवली, पण जर भांडारकर संस्था हि प्राच्यविद्या संशोधन संस्था असेल तर तिथे शिवचरित्राचा अभ्यास होतो असे कसे म्हणता येईल? लेन शिवभारतावर अभ्यास करायला आला म्हणता पण भांडारकर ने प्रसिद्ध केलेल्या यादीत शिवभारताचे नाव नाही. आणि जेम्स हा धार्मिक अभ्यासक आहे या लिंक वर बघा. तो शिवचरित्राचा अभ्यासक नव्हता आणि नाही.

लेनला फाशीच झाली पाहिजे एवढी हरामखोरी त्याने केलेली आहे, पण मग म्हणून का त्या चौदा जणांना माफ करायचे? जे दोषी आहेत त्या सगळ्यांनाच शिक्षा झाली पाहिजे. आणि आधी शेण खाऊन मग मला माफ करा म्हणायचे? खेडेकरांच्या पत्नी आमदार होत्या कारण त्यांचे वैयक्तिक स्वातंत्र्य आहे कुठे काम करायचे ते, नुसत्या स्त्री स्वातंत्र्याच्या गप्पा मारून जमत नसते तर स्त्रीला स्वातंत्र्य द्यायला लागते. आणि बी.जे.पी. त्यांना तिकीट का देत होते? कारण त्यांनी तेवढी कामे तिथे केली असतील म्हणूनच न? ह्यावेळी त्यांना तिकीट न देता दुसर्‍याला दिले तर ती जागा बी.जे.पी.ने गमावली. ह्याला काय म्हणणार? खेडेकर साहेब शासकीय अभियंता होते तेंव्हा बांधकाम मंत्र्याशी संबंध येणार नाही तर काय कृषी मंत्र्याशी येईल? आणि एका गोष्टीचे नवल वाटते, कधी म.से.संघाचे नाव राष्ट्रवादीशी जोडले जाते तर कधी भाजपशी. यांना काहीही करून मराठा सेवा संघाला विरोध करायचा असतो.

मराठा सेवा संघाने प्रकाशित केलेले साहित्य वाचूनच आम्हाला कोण शत्रू आणि कोण मित्र याची ओळख झाली, नाही तर आमच्यासारखे हजारो तरुण जय शिवाजी म्हणत कधी दलितांवर अत्याचार करत होते तर कधी मुसलमानांवर. पण मराठा सेवा संघाने मराठयांना शहाणे केले. आणि इथेच तथाकथित विचारवंतांची पोटदुखी सुरु होते. मराठे फुकट वापरायला भेटले कि बरे आणि स्वतःचे डोके चालवून काही केले कि जातीयवादी! महात्मा फुलेंच्या साहित्यात काय लिहिले आहे ते आपण वाचले तर बरे होईल. मग भटोबाचा कर्दनकाळ जोतीबा हे पटेल. सत्यशोधक चळवळ म्हणजेच ब्राम्हणेतर चळवळ! जर तुम्हाला एवढी साधी गोष्ट कळत नसेल तर तुम्हाला महात्मा फुले कळलेत का, याची शंका येते. सत्यशोधक चळवळच मुळी ब्राम्हणेतरांना त्यांच्या गुलामीची जाणीव करून देण्यासाठी सुरु करण्यात आली होती.

मराठा सेवा संघ हा काही तुमच्या हातभाराने पुढे आलेला नाही तो आमच्या सारख्या कार्यकर्त्यांच्या जीवावर पुढे आलेला आहे. आपले बहुजन चळवळीतील योगदान आम्ही नाकारणार नाहीच कारण आम्ही कृतघ्न नाही आहोत, पण तुमच चुकलं तिथं चुकलंच म्हणणार! कुठल्या चळवळीवर कुणाचा कब्जा असत नाही तिथे महामानवांच्या विचारांचा कब्जा असतो. कुणाचा कब्जा असायला चळवळ म्हणजे तुम्हाला एखादे जनावर वाटले काय? ‘‘जिभ छाटू, हात तोडू, राजकारणातून उखडून टाकू, वाजवा टाळी हाकला माळी, वाजवा तुतारी हाकला वंजारी, अ‍ॅट्रॉसिटी अ‍ॅक्ट रद्द करा’’ हि मागणी कुणाची होती नी कुणाच्या नावावर खपवताय? अ‍ॅट्रॉसिटी अ‍ॅक्ट रद्द करा अशी मागणी कुणी केली? मराठा सेवा संघाने एकदाही अ‍ॅट्रॉसिटी अ‍ॅक्ट रद्द करा अशी मागणी केलेली नाही.

तुम्ही मराठा-दलित वाद भडकावण्याची सुपारी घेतल्यासारखे बोलू नका. रिडल्स वर बंदी घाला म्हणणार्‍याना कुणी भडकावले हे जरा सांगाल का? आणि रिडल्स ला विरोध करणारे सत्य माहित होताच रिडल्स डोक्यावर घेऊन गावोगाव फिरले हे कोण सांगणार? केवळ आणि केवळ मराठा सेवा संघामुळेच बाबासाहेब मराठयांना कळाले आणि त्यांनी ते स्वीकारले. शालिनीताई पाटील यांना मराठा विश्वभूषण पुरस्कार हा त्यांनी केलेल्या महाराणी ताराराणी यांच्यावरील संशोधना साठी दिला होता.

शालिनीताई पाटील यांनी बाबासाहेबांच्या विरुद्ध जी काही वक्तव्य केली होती त्याचा निषेध संभाजी ब्रिगेडने केलेला आहे. ब्राम्हणांनी ताईंचा वापर करून मराठा विरुद्ध दलित असा संघर्ष पेटवण्याचा प्रयत्न केला होता पण संभाजी ब्रिगेड मुळे तो फसला. आज ताईंचे परिवर्तन झाले आहे. खैरलांजी प्रकरण हे बहुजन  लोकांनी केले होते पण त्यांची वृत्ती मनुवादी होती संभाजी ब्रिगेडने खैरलांजी प्रकरणाचा निषेध करून मनुवादी वृत्तीला ठेचून काढण्यासाठी आंदोलन पण उघडले आणि ते आजपर्यंत चालू आहे. ब्राम्हणी विचारसरणी मध्ये राहिले कि खैरलांजी सारखे प्रकरणे होतात. सचिन गोडांबे हा संभाजी ब्रिगेडचा युवक यानेच खैरलांजी प्रकरण जागतिक पातळी वर पोहचवले. याला काय म्हणाल?

अजूनही आपल्याला काही आक्षेप असतील तर ते आपण संघटनेपुढे मांडावेत. चव्हाट्यावर वादाचे प्रदर्शन करू नये हि विनंती. आपण चर्चेला तयार असाल आणि जर खरेच बहुजन चळवळीची काळजी असेल तर मान-अपमान न बाळगता संघटनेच्या वरिष्ठ नेत्यांशी संपर्क करून चर्चा करावी. कुणी बोलावण्याची वाट पाहू नका .आणखी जाता जाता ज्येष्ठ पत्रकार ज्ञानेश महाराव यांचा एक अतिशय सुंदर लेख संदर्भासाठी देतो आणि त्यातले एक वाक्य उद्धृत करतो.

“मराठयांचा फक्त भोग बघू नका, त्यांचा त्यागही बघा!”

जय जिजाऊ! जय शिवराय!

दादाजीपंती उगीचच बल घालविले!

दादोजी कोंडदेव शहाजी महाराजांच्या नोकरीतील सुभेदार हे वर्णन पूर्णत: खोटे व बनावट असून लेखकाची मखलाशी आहे. ‘दादोजी गोचिवडे’ आणि ‘दादोजी कोंडदेव’ हे वेगवेगळे. दादोजी गोचिवडे हा मलठणचा आहे तर दादोजी कोंडदेव शिवथरचा आहे. दादोजी कोंडदेव Dadajipanti Ugich Bal Ghalvile!विजापूरकरांकडे प्रथम कारकून म्हणून नोकरी करीत होता. इ.स. १६३० मध्ये त्याची हवालदापर्यंत बढती झालेली होती. इ.स. १६३० मध्ये विजापुरी सरदार मुरार जगदेवाने पुणे कसबा वस्ती जाळली. त्याचे दायित्व आदिलशाही हवालदार म्हणून दादोजी कोंडदेवाकडे जाते. इ.स. १६३२ ते १६३६ अखेपर्यंत शहाजीराजांच्या शत्रुपक्षाकडे दादोजी कोंडदेव नोकरी करीत होता. त्याने शिवाजीराजांचा कोकणात उतरण्याचा रस्ता बराच काळ रोखून धरून आदिलशाही खजिना भरण्याचे काम केले होते व त्याची शिक्षा महाराजांनीच त्याला दिली.

७ जानेवारीच्या लोकप्रभात ‘दादाजीपंती सिउबांस शाहणे केले’ हा पांडुरंग बलकवडे यांचा लेख वाचण्यात आला. लेख वाचून वाईट वाटले. आपल्याला पुढे याच विषयाच्या अनुषंगाने काही नवीन माहिती येईल, ती संशोधित केलेली असेल, त्याचा अर्थ लावण्यासाठी खूप खल केला असेल, शक्य आहे तेवढया सर्व बाजूने तपासला असेल, त्या प्रत्येक बाजूवर विचारपूर्वक विचार मांडला असेल, आणि सर्वात महत्त्वाचे हे की, यामध्ये कोणाचीही बाजू न घेता शोध लेख सादर केला असेल, असे वाटले होते. परंतु पूर्ण निराशा झाली. बलकवडे यांनी दिलेली जंत्री पाहिल्यानंतर प्रथमदर्शनीच एक बाब लक्षात येते की, त्यांनी दिलेल्या जंत्रीचे कागद त्यांनी वाचले असावेत. परंतु त्यातील खरे-खोटेपणा त्या कागदपत्रातून निघत असलेला अर्थ, लिहिणारांस अभिप्रेत असणारा अर्थ लावण्याच्या भानगडीत ते पडले नसल्याचे दिसून येते. परंतु याहीपेक्षा महत्त्वाचे असे की, तो कागद बनावट नाही ना? त्यामधील मजकुरात काही फेरफार केला नाही नां? हे तपासण्याची तसदी त्यांनी घेतल्याची दिसून येत नाही.

बलकवड्यांनी जे काही लिहिले आहे त्याकडेच जरा वळू.

१) शहाजी महाराजांनी दादोजी कोंडदेवाची नेमणूक केलेली होती.
– हे पूर्णत: चूक आहे. शहाजी राजांनी दादोजी कोंडदेवाची आपल्या जहागिरीचा कारभार पाहण्यासाठी नेमणूक केलेली नव्हती व नाही. शहाजी महाराजांनी कोंडदेवाची नेमणूक केल्याचा एकही पुरावा नाही, तसा हुकूमनामा, पत्र नाही. दादोजी कोंडदेवाची नेमणूक विजापूरच्या आदिलशाहाने केलेली होती.
इ.स. १६३६ नोव्हे./डिसें. तथा जाने. १६३७ मध्ये रणदुल्लाखानाच्या आश्रयाने सख्य झाल्यामुळे मुर्तुजा निजामशहास खानजमान याचे हवाली करून शिवनेरी, माहुलीसह शेवटचे सहा किल्ले आदिलशाहीकडे सोपवून शहाजीराजे, जिजाऊ, संभाजीराजे, शिवाजीराजे यांचेसह विजापुरास पोहोचले, त्यावेळी दादोजी कोंडदेव हा शिवनेरीवर आदिलशाहीचा चाकर म्हणून पुढचे काम पाहण्यास पोहोचला होता. सन १६३७ मध्येच विजापुरी शिवाजी राजे व सईबाईसाहेब यांच्या विवाह झाल्यानंतर पुणे जहागिरीचा कारभार पाहण्यासाठी त्यांनी शिवाजी राजे व जिजाऊ यांची नेमणूक करून त्यांना इतर कारकुनांसह सन १६३९ मध्ये पुण्यास पाठविले आहे. त्यावेळी दादोजी कोंडदेव विजापूरचा चाकर म्हणून विजापूरकरांसाठी पुणे परगण्याचा कारभार पाहात होता.

२) त्याचा कारभार शहाजी महाराजांच्या नोकरीतील सुभेदार या नात्याने दादोजी कोंडदेव पाहात असे.
-यातील ‘शहाजी महाराजांच्या नोकरीतील सुभेदार’ हे पूर्णत: खोटे व बनावट असून लेखकाची मखलाशी आहे. इतिहास असे सांगतो की, दादोजी कोंडदेवाने कारकून म्हणून आदिलशाहीची नोकरी पत्करली, नंतर तो हवालदार झाला, त्यानंतर सुभेदार होऊन अखेरच्या श्वासापर्यंत त्याने आदिलशाहीची चाकरी केलेली आहे. त्यास सुभेदार करण्याचा अधिकार शहाजी राजांचा नसून आदिलशाहाचा होता. येथे एक बाब स्पष्टपणे लक्षात घेतली पाहिजे की, सन १६३२ ते १६३६ अखेर शहाजीराजे हे निजामशाहाचे पूर्ण अखत्यार होते तर दादोजी कोंडदेव हा आदिलशाहीचा चाकर होता. म्हणजे शहाजीराजे ज्यांच्या विरुद्ध लढा देत होते त्या शत्रुपक्षाचे कारकून दादोजी कोंडदेव होते. अशा शत्रुपक्षातील माणूस शहाजी महाराजांच्या नोकरीतील सुभेदार होता असे म्हणणे हास्यास्पद आहे.

३) दादाजी कोंडदेवाचा जुन्यातला जुना उल्लेख इ.स. १६३३ मधील एका पत्रात आला आहे.
– उल्लेखाच्या अनुषंगाने हेही चुकीचे आहे. कोंडदेवाचा उल्लेख सन १६३० मध्येही सापडतो. ता. १८ सप्टेंबर १६३० च्या कौलनाम्यात ‘राजश्री पंत हवालदाराचा कौलु दिल्हा आहे.’ असा उल्लेख सापडतो. यामध्ये सरळ दादोजी कोंडदेव असा उल्लेख नसला तरी ‘पंत’ हा उल्लेख दादोजी कोंडदेवासाठी आहे, हे संपूर्ण पत्र वाचले असता लक्षात येते. तर मग, अनेक पत्रांचा उल्लेख करणार्‍या त्या लेखकाच्या लक्षात हे पत्र आले नाही कां? माझ्या मते ते त्यांच्या लक्षात आले असावे, परंतु त्यांनी ते जाणीवपूर्वक देण्याचे टाळले असावे, कारण काय असावे? आदिलशाही सेनापती मुरार जगदेवाने सन १६३० मध्ये शहाजीराजांच्या जहागिरीच्या प्रांतांवर स्वारी केली होती. याबाबत सहा कलमी शकावलीत ‘ही स्वारी शके १५५२ म्हणजे सन १६३०-३१ मध्ये केलेली होती’ असे दिलेले आहे. या स्वारीबरोबर शाहाजीराजे ३० नोव्हेंबर १६३० मध्ये आजमखान मोगलांस मिळाले. इकडे मुरार जगदेवाने रायारावाने पुणे जाळले. पुण्याचा आदिलशाही हवालदार दादोजी कोंडदेव होता. म्हणजे पुणे जाळण्यामध्ये दादोजी कोंडदेवही होता हे स्पष्ट आहे. तसे नसल्यास आदिलशाही सेनापती पुणे जाळण्यास आला असता आदिलशाही हवालदार घरात लपून बसला असे म्हणायचे का? ही बला टाळण्यासाठी लेखकाने कोंडदेवाचा जुन्यातला जुना उल्लेख सन १६३३ पर्यंत सीमित केला. म्हणजे सन १६३० मधील पुणे जाळण्याचा उल्लेख टाळण्यास सोपे पडावे. दादोजी कोंडदेवाने पुणे जाळल्यामुळेच सन १६३७ मध्ये ‘शांती’ करण्याची गरज त्यास भासली काय? लेखकाने याचा पुनश्च शोध घ्यावा असे सुचवावेसे वाटते.

४) शिवापूर येथील आंबराई, आंबा व अंगरख्याची बाही छाटणे
– लेखकाने यास आख्यायिका संबोधले आहे. तर मग त्यांनी हेही लक्षात घेतले पाहिजे की, आपल्या लेखात आख्यायिका देणार्‍या माणसांस इतिहास संशोधक म्हणता येईल का? इतिहासाच्या नैतिकतेमध्ये कथा, कांदबर्‍या, आख्यायिका, कल्पना, घुसडाघुसडी याला काही स्थान नसते. आख्यायिका सत्य नसते. परंतु कोंडदेवाने आपल्या अंगरख्याची बाही छाटली ही आख्यायिका सुद्धा नाही. ही कोंडदेवाचे उदात्तीकरण करण्यासाठी घुसडलेली बनावट कथा आहे. ती ते लेखक देतात! आणि आपण इतिहास संशोधक नाही हे सिद्ध करतात. इथे तारतम्याचा व शोधक बुद्धीचा अभाव दिसून येतो. आता जरा आंबराई प्रकरणाकडे वळू. शिवाजी महाराज जिजामाता सन १६३९ मध्ये पुण्यास आले. सन १६४०-४१ मध्ये कारभारीय दृष्टीने दादोजी ही व्यक्ती त्यांच्यासमोर आली. कारण जिजामाता व शिवाजी राजांचे कारभारी वेगळे होते. त्यांची नावे इतिहासात स्पष्टपणे सापडतात. कोंडदेवाचा मृत्यू जुलै १६४६ मध्ये झालेला आहे. याचा अर्थ शिवाजी महाराज व दादो कोंडदेवाचा संबंध केवळ साडेपाच वर्षेच आला होता. काहींच्या म्हणण्यानुसार तो चार वर्षेच आला होता. तरीसुद्धा आपण साडेपाच वर्षेच धरली आहेत.

शहाजी राजांनी दादोजी कोंडदेवाची आपल्या जहागिरीचा कारभार पाहण्यासाठी नेमणूक केलेली नव्हती व नाही. शहाजी महाराजांनी कोंडदेवाची नेमणूक केल्याचा एकही पुरावा नाही, तसा हुकूमनामा, पत्र नाही. दादोजी कोंडदेवाची नेमणूक विजापूरच्या आदिलशाहाने केलेली होती.

एखादे वर्ष इकडे-तिकडे झाले तरी ह्या मुद्यासाठी फरक पडणार नाही. आल्याबरोबर जिजामातेने आंबराईचा हुकूम केला असे कोणीही मान्य करणार नाही. पहिली दोन वर्षे तर निश्चितपणे कारभारीय स्थिरतेसाठी गेली असणार हे उघड आहे. आता राहिलेल्या साडेतीन वर्षाच्या सुरुवातीस आंब्याच्या कोया भूमीत लावल्या (पुरल्या) तर त्याकाळानुसार ती झाडे मोठी होण्यासाठी व त्यांना फळे येण्यासाठी ८/१० वर्षे लागत होती. काही संदर्भ असे सापडतात की त्या काळी आंब्यास फळे येण्यास १४/१५ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त काळ लागत असे. म्हणून शिवाजी महाराजांनी आंब्यासारखी झाडे तोडण्यास मनाई केली होती. आता साधा विचार करणे आवश्यक आहे की, जर ही बाग कोंडदेवाने लावली असती तर त्या आंब्यास साधारण संभाजी राजांच्या जन्मसालाच्या दरम्यान म्हणजे सन १६५७ च्या दरम्यान अथवा त्यानंतर फळे आली असती, तर त्या वेळेस आंब्याच्या झाडाचे फळ तोडण्यास दादोजी कोंडदेव जिवंत होता काय? समजा, दादोजी कोंडदेवाने आंबा तोडल्याचे खरे धरले तर आंब्याची बाग स्वत: शहाजी राजांनी सन १६३२ च्या दरम्यान लावली होती, असा अर्थ होतो, व ती त्यांनी लावली असल्यामुळेच त्यास ‘शहाबाग’ हे नाव पडले असावे. त्याचप्रमाणे बागेबरोबरच शाहाजी राजांनी स्वत:साठी वाडा बांधला होता. म्हणजेच शिवापूरची आंबराई, तेथील राहण्याचा वाडा हे सर्व काम कोंडदेवाने केलेले नसून ‘शहाजी राजांनी’ केलेले होते हे स्पष्ट आहे. कोंडदेवाच्या उदात्तीकरणासाठी अंगरख्याची बाही कापल्याची लहान मुलांच्या गोष्टीसारखी सांगितलेली कथा-भाकड तथा खोटी आहे हेही स्पष्ट होते.

५) मागे दादाजी कोंडदेव लहानसाच ब्राम्हण झाला. परंतु त्याने जे इनसाफ केले ते औरंगजेब पादशहासही वंद्य जाहले.
– हे उद्गार शाहू महाराजांनी काढल्याचे समकालीन पत्रात नमूद केलले आहे असे त्या लेखकाचे म्हणणे आहे. त्यांनी या पत्रावर पूर्ण विश्वास ठेवल्याचे दिसून येते. हे पत्र त्यांनी नीट तपासणे आवश्यक होते, ते तपासलेले दिसत नाही. या पत्राची तारीख साल त्यांनी दिलेले नाही. समकालीन म्हणजे शाहू महाराज छत्रपती असल्याच्या म्हणजेच इ.स. १७०७ ते १७४९ हा काळ गृहीत धरावा लागतो. शाहू महाराज वयाच्या सातव्या वर्षी औरंगजेबाच्या कैदेत गेले आहेत तर वयाच्या पंचविसाव्या वर्षी म्हणजेच सन १७०७ मध्ये त्यांची सुटका झाली आहे. छ. संभाजी महाराजांच्या काळासारखाच हा काळ औरंगजेबासाठी अत्यंत धामधुमीचा परंतु हलाखीचा होता. मराठयांनी औरंगजेबाची अत्यंत वाईट हालत केली. सैनिकांचा पगार देण्यासाठी औरंगजेबास आपल्या स्वयंपाकातील चांदीची भांडी वितळावी लागली होती. अशा परिस्थितीत औरंगजेब शाहू महाराजांजवळ दादोजी कोंडदेवाची स्तुती करीत बसेल, हे शक्य नाही. दुसरे असे की, औरंगजेबास दादोजी कोंडदेवाची माहिती असणे हेही शक्य नाही. कारण दादोजी कोंडदेवाच्या हयातीत किंवा बादशाहा होण्यासाठी धडपडणार्‍या सालापर्यंत म्हणजेच १६५७ पर्यंत आणि त्यानंतर छ. संभाजी महाराजांच्या काळापर्यंत औरंगजेब पुण्यास आल्याची नोंद नाही, त्यामुळे कोंडदेवाची स्तुती करण्याचा प्रश्नच राहात नाही. यावरून हे पत्र तथा उल्लेख बनावट असल्याचे सिद्ध होत आहे.

इतिहासाच्या नैतिकतेमध्ये कथा, कांदबर्‍या, आख्यायिका, कल्पना, घुसडाघुसडी याला काही स्थान नसते. परंतु कोंडदेवाने आपल्या अंगरख्याची बाही छाटली ही आख्यायिका सुद्धा नाही. ही कोंडदेवाचे उद्दात्तीकरण करण्यासाठी घुसडलेली बनावट कथा आहे.

६) सोन्याचा नांगर
– या लेखात सहा कलमी शकावलीतील सोन्याच्या नांगराचा उल्लेख केला आहे. सोन्याच्या नांगराचे समूहशिल्प याच नोंदीवरून केले आहे. कळीचा मुद्दा असलेले हे कलम आहे. एकार्ध पानाच्या या शकावलीतील नोंदी बर्‍याच नंतरच्या काळात नोंदल्या असल्यामुळे हे विश्वसनीय साधन नाही, याबाबत सर्व अभ्यासक/संशोधकांचे एकमत आहे. मग सोन्याच्या नांगराची ग्राह्यता कशी धरता येईल? सहा कलमी शकावली ही दादोजी कोंडदेवाचे उदात्तीकरण करण्यासाठी लिहिलेली असावी हे सहाव्या कलमातील नोंदीवरून लक्षात येते. याच शकावलीच्या दुसर्‍या कलमात गाढवाचा नांगर धरल्याचा उल्लेख आहे तर सहाव्या कलमात सोन्याच्या नांगराचा उल्लेख आहे, यावरून वरील म्हणण्यास बळकटी येते. विशेष असे की, या दोन्ही नोंदीची ग्राह्यता अजिबात नाही. हे पुण्यातील अभ्यासक/संशोधकांना चांगले माहिती आहे.

७) बखरींमधील उल्लेख
-दादोजी कोंडदेवाचे मोठेपण सांगताना, यातील सुसंगत्व व पूरकत्त्व दाखविण्यासाठी लेखकाने तीन बखरींमधील उल्लेख दिलेले आहेत. १. शिवछत्रपतींची ९१ कलमी बखर, २. शेडगांवकर भोसले बखर, ३. शिवदिग्विजय बखर. सर्व बखरी ह्या सातारच्या छत्रपतींच्या उत्तरकाळात म्हणजेच इ.स. १७६०/७० नंतर लिहिलेल्या आहेत. वरील तीनही बखरींस हे प्रमाण लागते.

‘९१ कलमी बखर’ ही शिवछत्रपतींचा मंत्री दत्ताजी त्रिमल वाकेनिवीस याने लिहिलेली आहे असा प्रवाद होता. परंतु ही बखर दत्ताजी त्रिमल वाकेनिवीसाने लिहिलेली नाही याचे अनेक पुरावे आहेत. ह्या बखरीत शिवाजी महाराजांच्या राज्यारोहणाची तिथी काय दिली आहे ती पहा ‘कलम ८७ – ‘राजाभिषेक – त्याउप्पर वेदमूर्ती गागाभट वाराणसीकर येऊन रायेगडी राजेस्वामीस मुंजीबंधन पट्टाअभिषेक सिंह्यासनारूढ जाले. शके १५९६ आनंदनाम संवछरे चैत्र सुध प्रतीपदा’ शिवाजी महाराजांच्या जन्मतिथीप्रमाणे त्यांच्या राज्यारोहणाच्या तिथीचाही घोळ घालण्यात आला आहे. परंतु तो घोळ ज्येष्ठ शु. ११, १२ आणि १३ भोवतीच फिरत होता. ९१ कलमी बखरीच्या नक्कलकाराने यावर ताण केली. त्याने शिवाजी महाराजांचा राज्यारोहण सोहळा वर नमूद केल्याप्रमाणे चैत्रात नेला आणि राज्यारोहणाची तिथी म्हणून शिवाजी महाराजांची मृत्युतिथी ‘चैत्र सुध प्रतीपदा’ देऊन मोकळा झाला. या कर्मास काय म्हणावे? अशी रचना राज्याभिषेकाच्या वेळी हजर असणाऱ्या, पट्टाभिषेकावेळी वायव्यकोनास मंत्री म्हणून चामर घेऊन उभ्या राहिलेल्या माणसाच्या हातून घडेल काय? यावरून ‘९१ कलमी बखर’ ही मंत्री दत्ताजी त्रिमल वाकेनिवीसाने लिहिलेली नसून बनवेगिरीच्या धाग्यातील महाभागाने लिहिलेली आहे, हे वाचकांच्या लक्षात आलेच असेल. अशा ह्या बखरीतील दादोजी कोंडदेवासंबंधीचा उतारा तथा उल्लेख प्रमाण म्हणून मानावा हे योग्य आहे का?

शेडगांवकर भोसले बखर :- लेखकाने ह्या बखरीतील मजकूर असा दिला आहे, ‘शिवाजीराजे ह्यास विद्याभ्यास करणारा सिक्षाधारी (म्हणजे शिक्षक) होता, त्यांणी विद्याभ्यासात सिवाजीराजे ह्यास तयार केले.’ आता ह्या बखरीच्या छापील प्रतीत पृ. १६ वर काय आहे पाहा, ‘तेव्हा त्याचे वडील शाहाजीराजे महाराज वजीर त्याचे वेळचे दादो कोंडदेव कारकून ब्राह्मण हा शिवाजीराजे याजला बाळपणी सिक्षाधारी विद्याभास करणारा तो फार शाहाणा व मोठा शुर होता.’

आपण वरील दोन्ही परिच्छेदाचे अवलोकन केले असता काय दिसते? त्या लेखकाने शब्दांची हेराफेरी करून पुनर्बांधणी केल्याचे दिसून येते. कदाचित आपणास वाचण्यास सोपे पडावे म्हणून हे केले असावे असे म्हणता येऊ शकते. परंतु ते तसे नाही, लेखकाने ह्या परिच्छेदातील बाळपणी हा शब्दच खाऊन टाकला आहे. म्हणजे त्यास ‘शिवाजी महाराजांच्या बाळपणी दादोजी कोंडदेव महाराजांचे शिक्षक नव्हते’ याची पक्की माहिती असणार. आणि पुरावे तसेच सांगत आहेत, म्हणून त्या लेखकाने हा शब्दच गाळून टाकला. आपल्या सर्वाच्या माहितीसाठी हे नमूद करतो की, बाराव्या वर्षांनंतर शिवाजी महाराज जिजामातेसह पुणे परगण्यात आले आहेत. त्यानंतरच म्हणजे वयाच्या १३/१४ व्या वर्षी त्यांचा दादोजीशी संपर्क आलेला आहे. यावरून ते ‘बाळपणी सिक्षाधारी’ होते हे कोठे बसत आहे? बाराव्या वर्षांनंतरच्या वयाला त्या काळी ‘बाळपण’ म्हणत नव्हते.

८) मुहंमद आदिलशाहाचे सन १६४४ चे फर्मान
-बलकवडे यांनी आदिलशाहाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या फर्मानाचा उल्लेख केला आहे. दादोजी कोंडदेवाने सन १६४४ मध्ये शहाजी राजांची साथ सोडली नाही हे दाखविण्यासाठी याचा उल्लेख लेखात आला आहे. या फर्मानाबद्दल अनेक प्रश्नचिन्ह आहेत.
१. सन १६४४ मध्ये शहाजी राजे आदिलशाही दरबारातून खरोखरीच निर्वासित झाले होते काय?
२. कोंडदेव या सालात शहाजी राजांचे मुतालिक होते की आदिलशाहाचे सुभेदार होते.
३. शहाजी राजांच्या पारिपत्यासाठी सैन्य न पाठवता कोंडदेवाच्या पारिपत्यासाठी स्वारी पाठविली हे कसे?
४. अन्यत्र याचा उल्लेख कसा आला नाही?
५. हे फर्मान जेध्यांना पाठविले नाही मग त्यांच्या कागदपत्रांत हे फर्मान सापडले हे कसे?
यासारखे अनेक प्रश्न यातून निर्माण होतात, याचा शोध त्या लेखकाने घेतल्याचे दिसून येत नाही. या पत्रात कोंडदेवास ‘शहाजी राजांचा मुतालिक’ असा उल्लेख आल्याचे दिसून येत आहे. हे फर्मान खरे किती खोटे किती हा मुद्दा जरा बाजूला ठेवू. परंतु यावरूनच एक बाब आपल्या निदर्शनास येते, ती म्हणजे, सन १६४४ मध्ये शहाजीराजे विजापुराहून बाहेर गेले होते. ते कोठे गेले होते? ते स्वराज्यात-महाराष्ट्रात आले होते. याबाबत दि. २८ फेब्रुवारी १६४४ मध्ये शहाजी राजांनी कारकून व देशमुख परगणे पुणे यांना महादभट पुरंदरे याबाबत पाठविलेले फर्मान तथा खुर्दखत सापडते. त्यात त्यांनी पुणे प्रांतातील दोन गावांचे इनाम दिल्याचा उल्लेख आहे. याचा अर्थ शहाजी राजे विजापूर दरबारातून निर्वासित झाले नसून ते स्वराज्यातील कारभारासाठी जिजाऊ व शिवाजीराजे यांच्याकडे आले होते, त्याचा हा भक्कम पुरावा आहे. याप्रमाणे शहाजी राजे हे प्रत्येक दोन वर्षांनी स्वराज्यात येत होते. तरीसुद्धा त्याचा शोध घ्यायचा सोडून, ते सन १६६१ पर्यंत आलेच नव्हते असे बनावट विधान आजपर्यंतच्या लेखकांनी केले आहे.

त्या लेखकाने कृ. अ. केळूस्कर, प्रा. डॉ. जयसिंगराव पवार, यांच्यासह दोघा-तिघांची नामावली दिली आहे. ती अत्यंत त्रोटक आहे. त्याच दृष्टिकोनातून आम्ही दादोजी कोंडदेवाचा शोध घेतला तेव्हा कित्येक धक्कादायक बाबी आमच्या पुढे आल्या. त्यातील काही प्रमुख बाबी सर्वाच्या माहितीसाठी देत आहोत, त्या अशा –

१. सर्वात प्रथम येथे एक महत्त्वाची बाब लक्षात घेतली पाहिजे की, ‘दादोजी गोचिवडे’ हा वेगळा आहे आणि ‘दादोजी कोंडदेव’ हा वेगळा आहे. दादोजी गोचिवडे हा मलठणचा आहे तर दादोजी कोंडदेव शिवथरचा आहे. दादोजी गोचिवडे शहाजीराजांकडे ज्या परगण्यांची वंशपरंपरागत पाटीलकी व देशमुखी जहागिरी होती त्या हिंगणी, बेरडी व देऊळगांव या परगण्यांचा कुलकर्णी व कानुंगो होता. तर दादोजी कोंडदेव हा विजापूरकरांकडे प्रथम कारकून म्हणून नोकरी करीत होता. इ.स. १६३० मध्ये त्याची हवालदापर्यंत बढती झालेली होती. शहाजीराजांनी इ.स. १६३२ ते १६३६ अखेपर्यंत जी निजामशाही तथा शहाजीशाही तथा मराठाशाही चालविली होती त्यांच्या शत्रुपक्षाकडे दादोजी कोंडदेव नोकरी करीत होता.

२. इ.स. १६३० मध्ये विजापुरी सरदार/सेनापती मुरार जगदेवाने पुणे कसबा वस्ती जाळली. याचे दायित्व आदिलशाही हवालदार म्हणून दादोजी कोंडदेवाकडे जाते.

३. इ.स. १६३६ च्या अगोदर पुणे परगणा निजामशाहाकडे शहाजीराजांची जहागीर म्हणून होता. तेव्हा त्याचा कारभार शहाजीराजांकडेच होता. त्या वेळेस दादोजी कोंडदेव विजापूरकरांचा चाकर असल्यामुळे त्याचा शहाजीराजांशी तथा शहाजीराजांच्या पुणे परगण्याच्या कारभाराशी काहीही संबंध नव्हता.

४. इ.स. १६३६ च्या अखेरीस तथा इ.स. १६३७ च्या सुरुवातीस शहाजी राजांचा मोगल व विजापूरकरांबरोबर झालेल्या तहानुसार ते विजापूरकरांकडे सामील झाले. त्यानंतर शहाजीराजांच्या ताब्यातील भीमेच्या पलीकडील (दक्षिणेकडील) निजामशाही मुलूख आदिलशाहाच्या ताब्यात आला. त्यावर आदिलशाहाने ठाणी घातली. त्याचाच भाग म्हणून आदिलशाहाने पुण्यास ठाणे घातले. ते ठाणे दादोजी कोंडदेवामार्फत घातले गेले. तोपर्यंत दादोजीचा इ.स. १६३० मध्ये पुणे जाळण्याव्यतिरिक्त पुण्याशी काहीही संबंध नव्हता, तो संबंध त्याने विजापूरकरांसाठी पुण्यात ठाणे घातल्यानंतर आला.

५. तहानुसार आपल्याकडे आलेल्या शहाजीराजांस आदिलशाहाने पुणे प्रांताची सरंजामी देऊन पाठविले कर्नाटकात, विजापूरच्याही दक्षिणेकडे आणि त्याने पुणे प्रांताचा कारभार सोपविला आदिलशाहाचा विश्वासू माणूस दादोजी कोंडदेवाकडे! (पादशाहानामा (IB १५०); Shivaji and his Times, 4th edn. पृ. १८१९; श्रीशिछ-त्र्यं.शं.शे. पृ. ३७१; श्रीशिछ सच – मराचिब प्रकरण २.२; सहा कलमी शकावली,). यावरूनही कोंडदेव कोणासाठी काम करीत होता व त्याची निष्ठा कोणावर होती हे स्पष्ट होते.

७. शहाजीराजे, जिजामाता, शिवाजीराजे व त्यांचे मोठे बंधू संभाजीराजे हे एकत्रितरीत्या प्रथम विजापुरास व तेथून पुढे बंगरूळास पोहोचले. तेथे शिवाजीराजांचे राहिलेले शिक्षण सुरू झाले. त्याचदरम्यान इकडे पुणे प्रांतात असलेल्या दादोजी कोंडदेवाने बंगरूळास शाहाजीराजांच्या भेटीस जाण्याच्या निमित्ताने विजापूरची वाट धरली, तिकडे जाताना त्याने जो महसूल गोळा केला होता तो आपल्याबरोबर घेऊन तो विजापूरच्या सुलतानाकडे गेला. तो विजापूरच्या खजिन्यात जमा करून शहाजीराजांची परवानगी वा भेटही न घेता; परंतु आदिलशाहाची परवानगी घेऊन दादोजी कोंडदेव पुण्यास परतला. (शेडगांवकर भोसले बखर, छापील पृ. १८)

८. ज्या वेळेस दादोजी कोंडदेवाने शहाजीराजांच्या पुणे जहागिरीचा महसूल गोळा करून विजापूरच्या खजिन्यात भरून शहाजीराजांना न भेटता तो परस्पर परतला त्याच वेळी चाणाक्ष शहाजीराजांच्या लक्षात त्याच्या निष्ठेची बाब आली. जर आपण आपला कारभार स्वत: पाहिला नाही तर आपल्या जहागिरीचे उत्पन्न आपणांस मिळू शकणार नाही हे त्यांनी ओळखले. आणि पुण्याच्या जहागिरीचा कारभार पाहण्यासाठी त्यांनी जिजाऊंची व शिवाजी राजांची कारभारी मंडळासह नेमणूक केली व पूर्ण तजवीज करून पाठवणी केली. शहाजीराजांनी जिजाऊंना व शिवाजीराजांना पुणे प्रांतास का पाठविले त्याचे हे प्रमुख कारण आहे, हे लक्षात घेतले पाहिजे.

९. दादोजी कोंडदेवाची विजापूरकरांवरील निष्ठा व त्याने केलेली कामगिरी यामुळे आदिलशाहाने त्याला कोंढाण्याचा सुभेदार करून खास अधिकारी म्हणून नेमले होते. (Shivaji The Great, Vol I; P. ११, १८, ५५, ४३२ c.f. also Nos. ४३६, ४५६) (५७, ५०७, ५१३; श्रीशिछ-त्र्यंशंशे, पृ. ३७१; शिपसासं क्र. ४३२, ४३६) त्यामुळे जिजामाता व शिवाजीराजे यांनी स्वराज्याच्या उद्योगाचे काम दादोजी कोंडदेवाच्या परभारे स्वतंत्रपणे चालविले होते. स्वराज्याच्या उद्योगाचा कोणताही सुगावा तथा संबंध त्यांनी दादोजीस लागू दिला नाही. (शेडगावकर भोसले बखर, छापील पृ. ३५, ६७)

दादोजी कोंडदेवाने बंगरूळास शहाजीराजांच्या भेटीस जाण्याच्या निमित्ताने विजापूरची वाट धरली, जाताना त्याने जो महसूल गोळा केला होता तो विजापूरच्या खजिन्यात जमा करून शहाजीराजांची परवानगी वा भेटही न घेता; तो पुण्यास परतला.

शिवाजीराजांचे कुळ बुडण्याची भाषा करणार्‍या व्यक्तीची निष्ठा शहाजीराजे व जिजामातेवर असू शकते काय?

१०. मावळातील वतनदार स्वतंत्र वागत असत. शिवाजीराजांनी त्यांना आपल्या काबूत आणण्याचा उपक्रम केला. त्यांना सहाय्य करून त्यांची मने आपल्याकडे वळवून घेतली. ते वतनदार विजापूरकरांना जुमानीनासे झाले. यांपैकीच कृष्णाजी नाईक बांदल हे मावळातील एक वतनदार होते. ते आदिलशाही सुलतानांना मुळीच जुमानीत नव्हते, ‘दायिते देत नव्हते.’ दादोजी कोंडदेवास हे सहन झाले नाही, त्याने बांदलांवर हल्ला केला; परंतु यात कृष्णाजी बांदलांनी दादोजी कोंडदेवाचा पराभव केला. विजापूरच्या सुलतानासाठी आपला चोखपणा दाखविण्यास गेलेल्या कोंडदेवास बांदलांनी खरपूस चोप दिला.

११. राजांनी अति मेहनतीने, मोठी त्वरा करोन राजगड किल्ला बांधावयास काम चालविले. हे वतर्मान विजापूरचे पादशाहास जाहीर झाले. हे विजापूरचे सुलतानास कळले कसे? हे गुलदस्त्यातच आहे; परंतु विजापूरचा या भागातील सुभेदार म्हणून याचे दायित्व दादोजीकडे जाते. दादोजीने तसे केले नसते तर विजापूरकरांनी त्याची खरडपट्टी काढणारी आज्ञापत्रे पाठविली असती, परंतु असे घडले नाही.

१२. शिवाजीराजे स्वसत्तेने वागू लागले, विजापूरच्या पादशहाचे किल्ले व मुलूख काबीज करीत चालले, तेव्हा शिवाजीराजांना आवरण्यासाठी दादोजी कोंडदेव त्यांचा निषेध करून विरोध करू लागला; परंतु शिवाजीराजांनी आपला प्रयत्न थांबविला नाही. दादोजी शिवाजीराजांना शिवथर घळीच्या बाजूने जावळीत तथा कोकणात उतरू देईनासा झाला. दादोजीच्या विरोधामुळे शिवाजीराजांना कोकणात उतरता येईना. याचे पर्यवसान कोंडदेवावरील स्वारीत झाले. अखेर या स्वराज्यविरोधकास- पुंड दादोजी कोंडदेवास कैद करून, त्याचे डोळे काढून कायमचा बंदोबस्त केला गेला (चि.ब. पृ. ५,७) व शिवाजीराजांनी जावळीत उतरण्याचा रस्ता मोकळा केला.

१३. दादोजी कोंडदेवाच्या विजापूरकरांवरील निष्ठेमुळे आदिलशाहाने त्याला कोंढाणा किल्ला व इतर महालांचा सुभेदार व खास अधिकारी नेमले होते, तो कोंढाणा किल्ला दादोजीने आपल्या आयुष्याच्या शेवटच्या श्वासापर्यंत स्वराज्यात दिला नव्हता, तो त्याच्या मृत्यूनंतर शिवाजीराजांनी ताब्यात घेऊन स्वराज्यात सामील करून घेतला.

या सर्व विवेचनावरून व पुराव्यावरून दादोजी कोंडदेवाची निष्ठा कोणावर होती हे सांगण्याची आवश्यकता आहे का? जसा मुरार जगदेव तसाच दादोजी कोंडदेव! दोघेही आदिलशाही सरदार/सुभेदार. फरक इतकाच की, मुरार जगदेवाने रणांगणावर मर्दुमकी गाजविली आहे किंवा तशी धावपळ केली आहे. तर दादोजी कोंडदेवाने शिवाजीराजांचा कोकणात उतरण्याचा रस्ता बराच काळ रोखून धरून आदिलशाही खजिना भरण्याचे काम केले आहे आणि त्याचे त्यांना काय फळ मिळाले? इ.स. १६३५/३६ मध्ये मुरार जगदेवाला कैद करून आदिलशाहाच्या हुकमाने त्याची जीभ नरड्यापासून काढून गाढवावर बसवून शहरातून धिंड काढली गेली आणि त्याच्या शरीराचे तुकडे तुकडे केले गेले (बु-उ-स, पृ. ३३०, ३३१) तर दादो कोंडदेव ह्या स्वराज्यविरोधकास शिवाजी राजांनी इ.स. १६४६ मध्ये कैद करून त्याचे डोळे काढविले. (चि.ब. पृ. ५,७). यामुळे तो मृत्यू पावला.

-अ‍ॅड. अनंत दारवटकर
anant_adv@yahoo.co.in

[ संदर्भ : शिपसासं. क्र. ३१२; बु-उ-स पृ. २९८; शिचप्र. पृ. ७०-७१; बादशाहानामा, क्षीराशिछ-गभामे पृ. ५८३; शिचप्र. पृ. ७०-७१, ६. शिपसासं. क्र. ३१२; शिपसासं. क्र. ५१३; शेडगांवकर भोसले बखर, पृ. ३४, ३५, ६७; अछश्रीसंम – अविदा, पृ. २०४; सभासद बखर, ९१ क. ब. वगैरे; अछश्रीसंम – अविदा, पृ. २१२; शिपसासं क्र. ४३२; शिपसासं क्र. ७२२; शिचप्र. पृ. ७०-७१; अछश्रीसंम खं. १ ला. -अविदा पृ. १९, ४८, ५०, ५२, ६३, ७२, १५१, १५६, १५७, १८०, १८१, १९७, ३२५, ३६४, ३६६, ३६८, ३७०, ३७२, ३७४, ५३३, ५३४, ५३५, ५४५; श्रीशिछसच-मराचि६, पृ. २२०; ९१ कलमी बखर, पृ. १०; शिपसासं क्र/. ४९३; (हा विषय सखोलपणे समजून घेणेसाठी ‘अद्वितीय छ. श्रीसंभाजी महाराज खंड १ : १५४ ते १५६, १७९ ते १९८, १९९ ते २१८, २५९, २६०; खंड २ : पृ. ६०८, ६०९, ६१२, ६१३, ६१९ ते ६२३; खंड ३ रा : पृ. १०७५ ते १०८७) ]

सोलापुरातून दादू हटवला…

संभाजी ब्रिगेडचे प्रदेशाध्यक्ष प्रवीण दादा गायकवाड यांनी केलेल्या आव्हानामुळे सोलापुरातील दादू कोंडदेव कुलकर्ण्याचे शिल्प अखेर हटवण्यात आले आहे. त्याचा दै.मूलनिवासी नायक मधील वृत्तांत…

Dado Konddev statue removed from Solapur bank

हे कसले शिवप्रेम?

काल दादोजीचा पुतळा हटवला म्हणून शिवसेना आणि भाजप च्या गुंडांनी संभाजी ब्रिगेडच्या कार्यालयावर हल्ला केला. यांना शिवाजी महाराजांविषयी असणारे प्रेम बेगडी आहे हे त्यांनी शिवराय आणि जिजाऊ यांच्या प्रतिमा पायदळी तुडवून सिद्ध केले आहे. ह्या अफजलखानाच्या अनौरस औलादींनी जेम्स लेनने पुस्तक लिहिले तेंव्हा मुग गिळून गप्प राहणे पसंत केले. पण एका सामान्य चाकरासाठी तोही ब्राम्हण आहे म्हणून यांनी आदळआपट करणे सुरु केले आहे.

Sambhaji Brigade Office Attacked

यांना खरेच इतके शिवप्रेम आहे तर यांनी जेम्स लेनच्या विरोधात का आवाज उठवला नाही? दादोजी साठी पेटवापेटवी करायची तयारी आहे, तीही एका पुतळ्यासाठी! पण जेंव्हा साक्षात शिवरायांच्या मातेची बदनामी झाली तेंव्हा हे शूरवीर कुठे लपले होते? ह्याच औरंगजेबाच्या बिजांनी आम्हाला जेम्स लेनचा विचाराने प्रतिवाद करायचा सांगितला होता. त्याची विकृती ह्यांना विचार वाटते. आणि दादोजी सख्ख्या बापापेक्षा प्रिय वाटतो. आता हा संघर्ष रक्तरंजित झाल्यास त्यास सर्वस्वी ब्राम्हणच जबाबदार राहतील.

भटांनो कितीही भुंका, समाज आता भिणार नाही!
रक्त सांडले तरी, संभाजी ब्रिगेड मागे हटणार नाही!!
रक्तारक्तात भिनलंय काय? जय जिजाऊ! जय शिवराय!!

अखेर दादू हटवलाच!

ब्राम्हणी इतिहासाचा पाया खचला हो!
दादोजी कोंडदेव ठेचला हो!!

दादोजीचा पुतळा हटवण्यासाठी २००६ पासून अविरत परिश्रम घेणारे मा. दिपक भाऊ मानकर, अरविंद शिंदे यांचे शिव-अभिनंदन! तसेच पुणे मनपा प्रशासन, सर्व नगरसेवक, संभाजी ब्रिगेड, भारत मुक्ती मोर्चा, आणि शिवरायांच्या कार्यावर निष्ठा असणारे असंख्य पुरोगामी मावळे यांचे शतशः आभार!

आतापर्यंत महाराष्ट्राच्या इतिहासाच्या भाळी जो पक्षपाती लेखनाचा कलंक लागला होता तो दादोजी हटल्याने पुसून निघाला आहे. दादोजी हे शिवरायांचे गुरु होते हे ब्राम्हण इतिहासकारांनी आतापर्यंत आमच्या डोक्यात ठसवले होते. आणि त्याला कुठलाही पुरावा नव्हता. पण जेम्स लेनने दादोजी गुरु करण्यामागची जी विकृत मानसिकता होती ती उघडकीस आणली आणि आम्ही जेंव्हा स्वतः इतिहास तपासला तेंव्हा दादोजी गुरु नसल्याचे उघड झाले. मग आतापर्यंत ह्या तथाकथित इतिहासकारांनी आमच्यावर चुकीचा इतिहास का थोपला? ह्याला एकच उत्तर आहे वर्चस्ववाद! जगात जे काही चांगले असेल ते आमचे, आणि वाईट असेल ते दुसर्‍यांचे हि अवसानघातकी प्रवृत्ती! तुम्ही कितीही मोठे झालात तरी ब्राम्हण गुरु असल्याशिवाय तुम्ही तसे घडूच शकला नसता हा माज. पण हा माज आता उतरवण्याची वेळ आली आहे.

ह्या निर्णयाच्या विरोधात सेना, भाजप, आणि मनसे यांनी आवाज उठवला आहे, यातूनच त्यांचे बेगडी शिवप्रेम दिसून आले. ठाकरे बंधूंना शिवराय आपली खाजगी मालमत्ता असल्याचा भास व्हायला लागला आहे. ज्यांनी आपल्या निष्ठा एखाद्या विष्ठेगत ब्राम्हणांच्या पायावर टाकल्या आहेत त्यांनी अशी आंदोलने करणे हास्यास्पद आहे. ज्या बहुलकरला शिवसैनिकांनी जेम्स लेनला मदत केली म्हणून काळे फासले होते त्याची राज ठाकरे यांनी माफी मागितली होती. शिवसैनिकांचे शिवप्रेम अस्सल आहे यात शंका नाही, पण ज्या घरातल्या तीन पिढया शिवरायांच्या नावावर जगल्या त्यांचे खरे स्वरूप जनतेला कळाले आहे! अहो ठाकरे, कमीत कमी प्रबोधनकारांची पुस्तके तरी तुम्ही वाचावी. आणि आमच्या तीन पिढयांच्या रक्तावर तुमच्या सेना उभ्या आहेत याचे भान ठेवा!

Bahulkar Blackened By Shivsainik

शिवसैनिकांनी शिवद्रोही बहुलकरला काळे फासले...

Raj Thakre Apologizing Bahulkar

राज ठाकरे यांनी शिवद्रोही बहुलकरची माफी मागितली...

 
 
 
 
 
 
 
 
 
काल स्टार माझा वरती तो बोबडा भरतकुमार राऊत म्हणतो, शिवरायांना आम्ही सेंटर स्टेजला आणले. तुम्ही? अरे तुमची लायकी काय, तुम्ही शिवरायांना सेंटर स्टेजला आणणार? आणि ह्यांनी यातून हे सिद्ध केले आहे कि यांना यांच्या बापापेक्षा दादोजी जवळचा वाटतो. जेंव्हा लेनने पुस्तक लिहिले तेंव्हा क्षुल्लक गोष्टीवरून महाराष्ट्र पेटवनार्‍या सगळ्या सेना घरात का बसल्या होत्या? तेंव्हा कुणाची निष्ठा (कि विष्ठा?) तुम्हाला गप्प करत होती? लेनला मदत करणार्‍यांचा साधा निषेध तरी तुम्ही केलात का? राज ठाकरे म्हणतात इतिहास जातीच्या चष्म्यातून बघणार का? अरे तुम्हाला इतिहास कशाशी खातात हे माहित आहे का? जरा तुमच्या आजोबांनी काय लिहिलंय ते वाचा.

आणि सगळ्या प्रसारमाध्यमांनी आपली जानवी जपत काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस ला टार्गेट करायला सुरुवात केली आहे. पण लक्षात ठेवा तुम्ही या प्रकरणाला कितीही राजकीय वळण देण्याचा प्रयत्न केला तरी महाराष्ट्रातील जनता त्याला भुलणार नाही. काँग्रेस ने काय पापे केली आहेत याचा हिशेब जनता त्यांच्याकडून घेईलच. पण त्याला राजकीय वळण देऊ नका. आणि सर्व प्रसारमाध्यमांनी परत एकदा मराठा समाजाला धोपटायला सुरुवात केली आहे आणि इतर बहुजनांना वेगळे करण्याचा प्रयत्न सुरु केला आहे. पण आम्ही तो प्रयत्न हाणून पाडू. त्यामुळे तुम्ही कितीही आदळआपट केली तरी इतिहास बदलणार नाही. आणि शेवटी सत्याचाच विजय होणार!

जाणता राजा नाटकाचे खरे स्वरूप

जाणता राजा नाटकाचे खरे स्वरूप. जाणता राजा नाट्यातून शिवचरित्राचे होणारे विकृतीकरण याबद्दल संभाजी ब्रिगेड जिल्हा अहमदनगर ने काढलेले पत्रक..

वाचा आणि विचार करा…

Reality of Janata Raja Natak 1
Reality of Janata Raja Natak 2